Verantwoordelijkheid is als een zak zand

Ik heb al eerder een blog geschreven over verantwoordelijkheid nemen voor jezelf.
Je eigen pijn, angst, verdriet en wat ook nog meer helemaal naar jezelf toe halen, in plaats
van deze bij andere mensen neer te leggen. Dat levert ontzettend veel op, maar het kan ook
heel moeilijk zijn om te doen. Het betekent immers dat je moet accepteren dat jij nog
onopgeloste pijn of verdriet hebt of dat jij op situaties reageert op een manier die je niet dient.
En dat geldt niet alleen voor jou, maar ook voor de mensen om je heen. Zij vinden het ook
lastig om hun eigen verantwoordelijkheid te nemen en leggen deze misschien bij jou neer.
Hoe ga je daar mee om?

Stel je een situatie voor waarbij jij iets zegt tegen je collega of een vriend(in). Hij of zij vindc3JjL2h0dHAlM0ElMkYlMkZzZW5kaWNhdGUtYXBwLnMzLmFtYXpvbmF3cy5jb20lMkZ1cGxvYWRzJTI1MkY1ZGViMTRiZS1iYjYyLTRkY2MtYmNhNC0wY2E3YTM4NDkxYzYlMjUyRlVua25vd24uanBlZy90aHVtYi8xODV4
dat pijnlijk om te horen en wordt boos: “jij doet mij pijn!”. Hij maakt jou zo verantwoordelijk voor zijn eigen pijn. Als iemand dat doet, zijn we gewend om die verantwoordelijkheid ook aan te nemen: “ik heb diegene verdriet gedaan, het is mijn schuld dat diegene nu boos is”. Maar eigenlijk is het de verantwoordelijkheid van die ander dat hij zich zo voelt. Blijkbaar heeft hij nog ergens onopgeloste pijn, die jij weliswaar hebt aangeraakt, maar waar jij niet de oorzaak van bent. (lees hier meer over in mijn eerdere blog). Als je je hier bewust van bent, kun je ervoor kiezen om de pijn van de ander ook bij de ander te laten. Maar zelfs als je doorhebt dat het niet jouw verantwoordelijkheid is, kan het moeilijk zijn om je niet verantwoordelijk te voelen. Hoe komt dat?

Ik stel dit vaak voor als gooien met een zandzak. De pijn van de ander is het zand en iemand moet die zak dragen. Als de ander verantwoordelijkheid neemt voor zijn eigen pijn, houdt hij de zandzak zelf vast. Als de ander de verantwoordelijkheid bij jou legt, gooit hij zijn zandzak als het ware naar de jou toe. En jij vangt hem op, want dat is wat we gewend zijn. Maar wat als je die zak eens niet opvangt? Je kunt ervoor kiezen om hem gewoon niet aan te nemen, ook al betekent dat dat niemand hem draagt. Als je de pijn van de ander al op je hebt genomen, kun je ervoor kiezen hem weer terug te geven. Niet door hard terug te slaan, of de zandzak naar zijn hoofd te gooien. Leg het rustig voor zijn voeten en laat het los. Benoem het als je daar behoefte aan hebt.

Dan geef je de ander de mogelijkheid om zijn eigen pijn op te lossen en je geeft jezelf de ruimte om alleen jouw pijn, jouw zandzakken, te dragen. Met een beetje aandacht kan de ander het zand uit de zak halen, er een heel zandkasteel van bouwen en zo zijn pijn transformeren tot iets nieuws. Net als jij dat met je eigen pijn kunt doen als je er helemaal verantwoordelijkheid voor neemt.